Zniekształcenia poznawcze

W oczywisty sposób wpływa ona nasz nasze samopoczucie. Pierwszym krokiem by unikać tego typu uproszczeń w myśleniu jest ich identyfikacja. Poniżej wypisałam popularne zniekształcenia poznawcze, spróbujcie przyjrzeć się, które się Wam przytrafiają.

1. MYŚLENIE „CZARNO-BIAŁE”

Trudno Ci zauważyć coś pomiędzy skrajnościami. Coś jest albo świetne, albo beznadziejne; albo jesteś najlepszy/a, albo ponosisz porażkę. Nie ma miejsca na „całkiem dobrze”, „tym razem mi nie wyszło” czy „mogło być lepiej, ale tak też jest dobrze”.
Przykład: „Nie dostałem piątki, więc jestem beznadziejny z tego przedmiotu”; "Liczy się tylko pierwsze miejsce w maratonie".

2. CZYTANIE W MYŚLACH

Masz wrażenie, że wiesz, co inni o Tobie myślą, nawet jeśli nigdy tego nie powiedzieli. Łatwo zakładasz, że Cię oceniają, nie lubią, śmieją się z Ciebie albo są Tobą rozczarowani.
Przykład: „Ona nie odpisała. Na pewno ma mnie już dosyć”

3. PERSONALIZACJA

Automatycznie zakładasz, że to Ty jesteś powodem tego, co się wydarzyło, nawet jeśli miałeś/aś na to niewielki wpływ albo nie miałeś/aś go wcale. Zachowanie i emocje innych również łatwo przypisujesz sobie.
Przykład: „Mama jest dzisiaj zła. Pewnie zrobiłem/am coś nie tak”.

4. UOGÓLNIANIE

Dostrzegasz ogólny negatywny wzorzec w pojedynczym zdarzeniu. W Twoich myślach pojawiają się słowa: „zawsze”, „nigdy”, „wszyscy”, „nikt”.
Przykład: „Jedna osoba mnie odrzuciła, więc nikt mnie nie polubi”; „Zawsze mnie to spotyka".

5. PRZEPOWIADANIE PRZYSZŁOŚCI

Twój umysł próbuje przewidzieć przyszłość i przedstawia ją jako coś, co najprawdopodobniej pójdzie źle. Traktujesz przewidywanie jak fakt, mimo że przyszłość nie jest jeszcze znana.
Przykład: „Na pewno nie zdam tego egzaminu”; "Nie pójdę na imprezę, bo nie będą się dobrze bawił".

6. POMIJANIE POZYTYWÓW

Pozytywne rzeczy łatwo przechodzą Ci koło nosa albo od razu znajdujesz powód, żeby je umniejszyć lub unieważnić. Sukces staje się „przypadkiem”, a komplement „czymś, co każdy by usłyszał”.
Przykład: „Dostałem piątkę, ale to był łatwy sprawdzian”.

7. UZASADNIANIE EMOCJONALNE

Zakładasz, że skoro coś czujesz, to musi to być prawdą. Uczucia rządzą Twoją interpretacją rzeczywistości.
Przykład: „Czuję się przygnębiony, więc na pewno w moim życiu źle się dzieje".

8. ETYKIETOWANIE

Zamiast oceniać konkretne zachowanie, zaczynasz oceniać całą osobę – siebie albo kogoś innego. Przypisujesz ogólne cechy negatywne sobie i innym.
Przykład: „Zapomniałem pracy domowej → jestem leniem”; "Stłukłam szklankę → jestem niezdarą".

9. NADUŻYWANIE IMPERATYWÓW „MUSZĘ”, „POWINIENEM”, „TRZEBA”

Tworzysz sztywne zasady dotyczące tego, jaki/a powinieneś/powinnaś być Ty, jacy powinni być inni i jak powinno wyglądać życie. Kiedy rzeczywistość nie pasuje do tych zasad, pojawia się złość, poczucie winy, wstyd albo rozczarowanie.
Przykład: „Muszę zawsze być miła”, „Nie powinienem się stresować”, „Moi znajomi powinni mnie zawsze rozumieć”.