„Wszyscy wyglądają lepiej ode mnie”. Co algorytm robi z naszą samooceną?

„Wszyscy wyglądają lepiej ode mnie”. Co algorytm robi z naszą samooceną?

Wchodzisz na chwilę na popularny portal społecznościowy i co widzisz?. Kilka filmów o treningach, ktoś pokazuje swoją metamorfozę, ktoś inny podpowiada, co poprawić w wyglądzie. Po kilku minutach odkładasz telefon, ale zostaje z Tobą myśl: „Powinnam bardziej o siebie zadbać”. Jeszcze chwilę temu Twój wygląd nie był problemem, a teraz z zaczynasz szukać w sobie czegoś do poprawienia.

Współczesna kultura mocno przekonuje nas, że wygląd można, a właściwie trzeba, cały czas poprawiać. Szczególnie młodzi ludzie są zasypywani obrazami „idealnych” ciał, twarzy i stylu życia. Media społecznościowe dodatkowo wzmacniają ten przekaz.

Problem pojawia się wtedy, gdy wygląd przestaje być jednym z elementów naszego życia, a staje się miarą własnej wartości. Coraz częściej porównujemy się z innymi, gorzej oceniamy swoje ciało i czujemy presję, żeby wyglądać lepiej. Zawsze jest coś do poprawienia. Ciągle jesteśmy niewystarczający.

Treści, które widzimy w mediach społecznościowych, nie są przypadkowe. Algorytmy wykorzystują informacje o naszej aktywności: co oglądamy, przy czym zatrzymujemy się na dłużej, co lajkujemy, zapisujemy czy komentujemy.

Jeśli często oglądamy materiały dotyczące sylwetki, diety, treningów czy wyglądu, możemy dostawać ich coraz więcej. Nie musimy nawet ich polubić. Czasem wystarczy, że poświęcimy im uwagę.

W ten sposób może powstać błędne koło:

Oglądam treści o wyglądzie → algorytm pokazuje mi ich więcej → częściej porównuję się z innymi → rośnie moje niezadowolenie z siebie → szukam kolejnych sposobów, żeby coś poprawić.

Algorytm działa trochę jak wzmacniacz. To, co początkowo było jednym z wielu tematów, może z czasem zdominować nasz ekran.

„Wszyscy wyglądają lepiej ode mnie”

Nastolatek może mieć wrażenie, że „wszyscy” mają idealną sylwetkę, regularnie ćwiczą, zdrowo jedzą i świetnie wyglądają. Tymczasem widzi wybrany fragment rzeczywistości - treści, które algorytm nauczył się mu pokazywać, często dodatkowo wyselekcjonowane, wystylizowane lub poprawione, przepuszczone przez filtry lub AI.

To, że Twój ekran jest pełen idealnych sylwetek, nie oznacza, że świat też.

Im częściej oglądamy podobne zdjęcia i filmy, tym łatwiej uznać je za normę. I tym trudniej spojrzeć na siebie bez porównywania.

W okresie dorastania, kiedy obraz własnego ciała i poczucie własnej wartości dopiero się kształtują, taka presja może być szczególnie dotkliwa. Kolejny film o diecie czy „idealnej” sylwetce może zostawić po sobie myśl: „Ze mną jest coś nie tak”.

Film o treningu może zachęcić do ruchu, a pomysł na posiłek - do spróbowania czegoś nowego. Warto jednak zauważyć moment, w którym „chcę spróbować” zmienia się w „muszę to zrobić, bo inaczej jestem niewystarczająca”.

Czy oglądane treści pomagają zadbać o siebie, czy sprawiają, że coraz trudniej siebie zaakceptować? Czy zostawiają ciekawość i chęć działania, czy wstyd, napięcie i poczucie winy?

To, jak czujemy się po ich oglądaniu, jest ważną wskazówką.

Warto pytać nie tylko o czas przed ekranem

Pytanie „Ile czasu spędzasz w mediach społecznościowych?” jest ważne. Warto jednak dodać do niego dwa kolejne: „Co najczęściej oglądasz?” i „Jak się po tym czujesz?”.

W rozmowie z nastolatkiem można zapytać:

• Czy po oglądaniu tych treści czujesz się lepiej, czy gorzej ze sobą?
• Czy częściej myślisz, że powinieneś coś zmienić w swoim wyglądzie?
• Czy te materiały Cię inspirują, czy wywierają na Ciebie presję?
• Czy na Twoim ekranie jest miejsce także na inne zainteresowania?

Jako rodzic możesz zaproponować by wspólnie przyjrzeć się obserwowanym kontom, wyciszyć te, które nasilają porównywanie, i korzystać z opcji „Nie interesuje mnie”. Zrobić więcej miejsca na treści związane z relacjami, humorem, pasjami czy codziennym życiem.

Przy najbliższym przeglądaniu mediów społecznościowych sprawdź, ile z pierwszych dziesięciu treści dotyczy wyglądu, sylwetki, diety lub „poprawiania siebie”.

Potem zatrzymaj się na chwilę i zapytaj:

„Jak się teraz czuję ze swoim ciałem? Co myślę o sobie po obejrzeniu tych materiałów?”

Możesz też porównać to z tym, jak czułaś lub czułeś się przed otwarciem aplikacji. Ten prosty eksperyment może pomóc zauważyć, jaki wpływ mają na Ciebie oglądane treści.

To, co często widzimy na ekranie, nie musi być tym, jak wygląda większość ludzi. Dobrze o tym pamiętać, zanim kolejny raz uznamy, że wszyscy wyglądają lepiej, radzą sobie lepiej i bardziej zasługują na akceptację.

I dotyczy to nie tylko nastolatków.